Diş ağrısında hekime gidene kadar neler yapılabilir?
Diş ağrısının arkasında farklı nedenler olabilir: derin bir çürük, kırılan bir dolgu, dişte çatlak, diş eti iltihabı ya da sürmekte olan bir yirmi yaş dişi bunlardan yalnızca birkaçıdır. Evde yapılabilecekler ağrıyı geçici olarak hafifletmeye yöneliktir ve nedeni ortadan kaldırmaz. Ağrının kendiliğinden geçmesi de her zaman iyileşme anlamına gelmez; sinire ulaşmış bir çürükte ağrı bir süre kesilip daha sonra şişlikle geri dönebilir, bu yüzden ağrı hafiflese bile muayeneyi planlamak gerekir. Ağrının türü de ipucu verebilir: sıcak ya da soğukla başlayıp kısa sürede geçen sızlama ile kendiliğinden başlayan, geceleri artan zonklayıcı ağrı farklı durumlara işaret edebilir; ancak bu ayrımı yapmak hekimin işidir.
Hekime ulaşana kadar genel olarak şunlar önerilir: daha önce kullandığınız ve size uygun olduğu bilinen bir ağrı kesiciyi prospektüsteki doza uyarak almak, çok sıcak, çok soğuk ve şekerli yiyeceklerden uzak durmak, yemeği ağrımayan taraftan çiğnemek. Diş arasına sıkışan bir yemek artığı ağrıyı tetikliyorsa diş ipiyle nazikçe temizlemek rahatlatabilir. Yanakta şişlik varsa dışarıdan, bir beze sarılmış soğuk uygulama kısa aralıklarla yapılabilir; yatarken başı biraz yüksekte tutmak bazı kişilerde zonklamayı azaltır. Yetişkinlerde ağzı ılık tuzlu suyla çalkalamak diş eti kaynaklı rahatsızlığı hafifletebilir; bu yöntem küçük çocuklar için önerilmez.
Hamilelik, mide rahatsızlığı, böbrek veya karaciğer hastalığı, astım ya da kan sulandırıcı kullanımı gibi durumlarda hangi ağrı kesicinin uygun olduğu değişebilir; emin değilseniz eczacınıza ya da hekiminize danışın. Bazı yaygın uygulamalar ise zarar verebilir: ağrı kesici tableti dişin veya diş etinin üzerine koymak dokuda yanığa yol açabilir; dişe alkol ya da kolonya sürmek de önerilmez. Evde kalmış bir antibiyotiği kendi kararınızla başlatmak doğru değildir; diş ağrılarının çoğunda antibiyotik tek başına çözüm olmaz ve gereksiz kullanım direnç gelişimine katkıda bulunur. Şişmiş bölgeye sıcak uygulama yapmak da önerilmez; sıcaklık bazı durumlarda iltihaplı bölgedeki rahatsızlığı artırabilir.
Bazı belirtiler beklemeden sağlık kuruluşuna başvurmayı gerektirir. Yüzde, göz çevresinde ya da boyunda hızla büyüyen şişlik, yutkunma veya nefes almada güçlük, ağzı açmakta zorlanma ve yüksek ateş yayılan bir enfeksiyonun işareti olabilir; böyle bir durumda 112'yi aramak ya da bir hastanenin acil servisine gitmek gerekir. Darbe sonrası yerinden tamamen çıkan kalıcı bir dişte de zaman önemlidir: diş kökünden tutulmadan, süt içinde korunarak vakit kaybetmeden hekime götürülmelidir. Darbeye bilinç bulanıklığı, kusma ya da şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa öncelik acil değerlendirmedir.
Muayenede hekim ağrının ne zaman başladığını, neyle arttığını ve ne kadar sürdüğünü sorar, dişleri inceler ve çoğu zaman röntgenle değerlendirir. Neden derin bir çürükse dolgu ya da kanal tedavisi, diş eti kaynaklıysa diş eti tedavisi, korunamayacak durumdaki bir dişte ise çekim seçenekleri konuşulabilir. Hangi yolun uygun olduğu dişin durumuna göre belirlenir; seçenekler, olası riskleri ve alternatifleriyle birlikte size açıklanarak karar ortak verilir. Kanal tedavisi gereken bir dişte tedavi bir ya da birkaç seansta tamamlanabilir; seans sayısı dişin durumuna ve iltihabın yaygınlığına göre değişir.
Ağrınız varsa randevu için aradığınızda şikâyetinizin ne zaman başladığını, şişlik ya da ateş olup olmadığını ve kullandığınız ilaçları anlatmanız randevu planlamasına yardımcı olur. Polikliniğimiz Pazar günü kapalıdır; bu gün ya da çalışma saatleri dışında diş ağrısı yaşarsanız, kamu tarafında Kartal Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'nin 08:00-24:00 arasında nöbetçi hizmet verdiği bilinmektedir. Gitmeden önce 0216 586 35 00 numarasından teyit almanız önerilir. Ağrı kesicinin etkisi geçtiğinde ağrının hızla geri dönmesi ya da sizi gece uykudan uyandırması da telefonda belirtmeniz gereken ayrıntılardır.
- Ağrının ne zaman başladığını, neyle arttığını ve şişlik olup olmadığını not edin.
- Size uygun olduğu bilinen bir ağrı kesiciyi yalnızca prospektüsteki dozda kullanın.
- Tableti dişin ya da diş etinin üzerine koymayın; dişe alkol veya kolonya sürmeyin.
- Evde kalmış antibiyotiği kendi kararınızla başlatmayın.
- Yayılan şişlik, ateş veya yutkunma güçlüğünde 112'yi arayın ya da acil servise gidin.
- Ağrı geçse bile muayeneyi ertelemeyin; geçen ağrı her zaman iyileşme anlamına gelmez.
Bu bölümdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun yaklaşım muayene sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
