İlk diş muayenesinde neler yapılır?
İlk muayene, ağzınızın bugünkü durumunu görmek ve gerekiyorsa sonraki adımları birlikte planlamak için yapılır. Kimi zaman soğuğa karşı sızı, kırılan bir dolgu ya da diş eti kanaması gibi belirgin bir şikâyet vardır; kimi zaman da uzun süredir kontrol yapılmamış olması yeterli bir nedendir. Şikâyetle gelindiğinde öncelik sorunun kaynağını bulmak, kontrol için gelindiğinde ise gözden kaçmış bir durumu erkenden fark etmektir. Her iki durumda da amaç bir işlemi hızla tamamlamak değil, ağzın tamamına bakarak sağlıklı bir başlangıç noktası belirlemektir.
Görüşme genellikle sağlık geçmişinizle başlar. Hekim kullandığınız ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları, bilinen alerjilerinizi, kalp hastalığı, diyabet, gebelik ve sigara kullanımı gibi bilgileri sorar; çünkü bunlar hem tanıyı hem de ileride yapılabilecek işlemlerin güvenliğini doğrudan etkiler. Daha önceki diş tedavileriniz, uyuşturma sırasında yaşadıklarınız ve çene ekleminde ses ya da kilitlenme gibi şikâyetler de bu aşamada konuşulur. İlaç kutularınızın fotoğrafını ya da reçete listenizi yanınızda getirmek bu bölümü hem kısaltır hem de bilgilerin eksiksiz aktarılmasını sağlar.
Ardından ağız içi muayeneye geçilir. Dişler ayna ve ince uçlu bir alet yardımıyla tek tek incelenir; çürükler, eski dolgu ve kaplamaların durumu, çatlaklar, aşınmalar ve dişlerin birbirine nasıl kapandığı değerlendirilir. Diş etlerinde kanama, çekilme ve diş taşı kontrol edilir, gerektiğinde diş ile diş eti arasındaki cep derinliği ince bir ölçüm aletiyle ölçülür. Dil, yanak içi, damak ve ağız tabanı gibi yumuşak dokulara, çene eklemine ve çiğneme kaslarına da bakılır; bu bölüm, diş dışındaki değişikliklerin erken fark edilmesi açısından da önemlidir.
Gözle görülemeyen alanlar için diş filmi gerekebilir. Diş aralarındaki çürükler, kök ucundaki iltihabi değişiklikler, gömülü ya da yarı gömülü dişler ve dişleri taşıyan kemiğin seviyesi çoğu zaman yalnızca radyografide anlaşılır. Hangi filmin gerektiğine hekim muayene bulgularına göre karar verir; kimi durumda tek bir bölgeyi gösteren küçük bir film yeterli olurken kimi durumda tüm ağzı gösteren panoramik film tercih edilir. Gebelik ihtimali varsa bunu muayenenin başında belirtmeniz, film kararının buna göre verilmesi için önemlidir.
Muayene sonunda bulgular size anlaşılır bir dille aktarılır ve gerekiyorsa film üzerinden gösterilir. Hekim, derin bir çürük ya da iltihaplı bir diş gibi beklemeden ele alınması gereken durumları izlenebilecek olanlardan ayırır; birden fazla seçenek varsa her birini olası riskleri, alternatifleri ve yaklaşık süre aralıklarıyla açıklar. Karar vermeden önce soru sormak ve düşünmek için zaman istemek sizin hakkınızdır. Tedaviye bazen aynı gün başlanabilir, bazen de ayrı bir randevu planlanır; birden fazla dişte işlem gerekiyorsa sıralama genellikle ağrı ve enfeksiyon riski taşıyan dişlerden başlanarak yapılır.
Muayeneye hazırlanmak için birkaç basit adım yeterlidir. Gelmeden önce dişlerinizi fırçalayın, şikâyetinizin ne zaman başladığını, soğukla mı sıcakla mı arttığını ve geceleri uyandırıp uyandırmadığını kısaca not edin, varsa eski filmlerinizi ya da tedavi kayıtlarınızı getirin. Diş hekimine gitmek konusunda kaygılıysanız bunu en başta söylemek, hekimin her adımı önceden anlatarak ve aralar vererek ilerlemesine yardımcı olur. Muayenenin süresi ağzın durumuna ve film gerekip gerekmediğine göre kişiden kişiye değişir; ilk randevu için acele etmeyeceğiniz bir zaman dilimi seçmek, sorularınızı rahatça sormanıza da olanak tanır.
- Kullandığınız ilaçların ve bilinen alerjilerinizin listesi
- Varsa önceki diş filmleri ve tedavi kayıtları
- Şikâyetin ne zaman başladığına ve neyle arttığına dair kısa notlar
- Gebelik ihtimali ya da kronik hastalık bilgisi
- Sigortalı randevuda Moneta Asistanlık'tan alınan rezervasyon kodu
- Tedavi seçenekleriyle ilgili sormak istediğiniz sorular
Bu bölümdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun yaklaşım muayene sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
