Diş beyazlatmadan önce bilinmesi gerekenler
Dişlerdeki renk değişiklikleri iki ana gruba ayrılır: çay, kahve, sigara ve bazı yiyeceklerin bıraktığı yüzeysel lekeler çoğu zaman diş taşı temizliği ve cila ile azaltılabilir. Dişin iç yapısından kaynaklanan renklenmeler ise yaşla birlikte mine tabakasının incelmesi, bazı ilaçlar, diş gelişimi sırasında aşırı flor alımı, darbe ya da kanal tedavisi görmüş dişler gibi nedenlere bağlı olabilir ve beyazlatmaya verdikleri yanıt farklıdır. Bu nedenle beyazlatma kararı, renk değişikliğinin nedeni anlaşılmadan verilmemelidir. Renk değişikliğinin tek bir dişte mi yoksa tüm dişlerde mi olduğu da önemli bir ipucudur; tek bir dişin koyulaşması, örneğin geçmişteki bir darbeye bağlı sinir hasarının işareti olabilir ve önce bu dişin değerlendirilmesi gerekir.
Beyazlatma öncesinde ağız muayenesi önemlidir, çünkü tedavi edilmemiş çürükler, açıkta kalmış kök yüzeyleri, kenarlarından sızdıran dolgular ya da diş eti iltihabı varsa beyazlatma jelleri hassasiyeti artırabilir; bu yüzden önce bu sorunların ele alınması önerilir. Hekiminiz renk değişikliğinin nedenini değerlendirerek beyazlatmanın sizin için uygun bir seçenek olup olmadığını, varsa alternatiflerle birlikte sizinle konuşur. Muayenede ayrıca mevcut dolgu ve kaplamaların durumu, diş eti çekilmesi ve mine yüzeyindeki aşınmalar da not edilir. Diş eti tedavisi ve gerekli dolgular tamamlandıktan sonra beyazlatmanın planlanması hem hassasiyet riskini azaltır hem de değerlendirmenin daha sağlıklı yapılmasını sağlar.
Beyazlatma genellikle hidrojen peroksit ya da karbamid peroksit içeren jellerle yapılır. Hekim tarafından uygulanan yöntemde daha yüksek yoğunluklu jel, diş etleri korunarak kontrollü biçimde dişlere sürülür; evde uygulanan yöntemde ise kişiye özel hazırlanan plaklar ve daha düşük yoğunluklu jel, hekimin belirlediği süre boyunca kullanılır. Hangi yöntemin seçileceği dişlerin durumuna, hassasiyet öyküsüne ve beklentilere göre belirlenir. Kanal tedavisi görmüş ve içten renk değiştirmiş tek bir dişte ise jelin dişin içine yerleştirildiği farklı bir yöntem gündeme gelebilir.
Beyazlatma jelleri yalnızca doğal diş dokusunun rengini etkiler. Dolgu, kaplama, lamine ya da protez gibi restorasyonların rengi değişmez; bu nedenle ön dişlerde restorasyonu olan kişilerde beyazlatma sonrasında renk uyumsuzluğu ortaya çıkabilir ve bazı restorasyonların yenilenmesi gündeme gelebilir. Bu olasılığı tedaviden önce konuşmak, beklentilerin gerçekçi olmasını sağlar. Restorasyonların yenilenmesi planlanıyorsa, yeni rengin genellikle beyazlatma tamamlandıktan ve diş rengi birkaç hafta içinde dengelendikten sonra seçilmesi önerilir.
Sık görülen yan etkiler dişlerde geçici hassasiyet ve diş etlerinde hafif tahriştir; bunlar çoğunlukla uygulama bittikten sonraki birkaç gün içinde azalır. Elde edilen renk kişiden kişiye değişir ve kalıcı değildir; beslenme alışkanlıklarına ve ağız bakımına bağlı olarak etkinin süresi aylar ile birkaç yıl arasında değişebilir. Gebelik ve emzirme döneminde ve diş gelişimi sürmekte olan gençlerde beyazlatma genellikle ertelenir; kararı hekiminizle birlikte vermeniz önerilir. Uygulamadan sonraki ilk günlerde dişler renk verici maddelere daha duyarlı olabileceğinden çay, kahve, kola ve sigaradan uzak durmak elde edilen rengi korumaya yardımcı olur.
Hekim denetimi dışında satın alınan beyazlatma ürünleri ya da internette dolaşan ev yapımı karışımlar, özellikle aşındırıcı ve asidik olanlar, mineye ve diş etlerine zarar verebilir. Beyazlatma estetik amaçlı bir işlem olsa da diş dokusuna uygulanan kimyasal bir süreçtir. Bu nedenle uygulamanın, ağız sağlığınız değerlendirildikten sonra hekim kontrolünde planlanması önerilir. Beyazlatmanın ağız sağlığını düzelten bir tedavi değil, görünümü değiştiren bir işlem olduğunu akılda tutmak gerekir; ağızdaki sağlık sorunlarının giderilmesi her zaman önceliklidir.
- Önce muayene: çürük, diş eti iltihabı ve açıkta kalmış kök yüzeyleri değerlendirilsin.
- Ön dişlerdeki dolgu ve kaplamaların renginin değişmeyeceğini hesaba katın.
- Hassas dişleriniz ya da daha önce yaşadığınız bir hassasiyet varsa bunu hekiminize önceden söyleyin.
- Uygulama süresince ve sonrasındaki ilk günlerde koyu renkli içecekleri ve sigarayı sınırlayın.
- Hekim önerisi olmadan reçetesiz ürünler ya da aşındırıcı ev karışımları kullanmayın.
- Gebelik veya emzirme dönemindeyseniz beyazlatmayı hekiminizle konuşarak erteleyin.
Bu bölümdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun yaklaşım muayene sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
