Diş eti kanaması neyin işareti olabilir?
Diş fırçalarken ya da diş ipi kullanırken lavaboda pembe bir köpük görmek sık rastlanan bir durumdur, ancak bunu olağan saymamak gerekir. Sağlıklı diş eti genellikle açık pembe renkte ve sıkı dokudadır, normal fırçalamayla kanamaz. Kanama çoğu zaman diş eti kenarında biriken bakteri plağına karşı gelişen iltihabın ilk ve en görünür işaretidir. Kanamanın yalnızca belirli dişlerin çevresinde mi, yoksa ağzın genelinde mi görüldüğü de hekimin nedeni anlamasında önemli bir ipucudur.
Bu erken evreye gingivit, yani diş eti iltihabı denir. Diş eti kızarır, hafifçe şişer, dokununca hassaslaşır ve kolayca kanar; çoğu zaman belirgin bir ağrı olmadığı için uzun süre fark edilmeyebilir ve kişi kanamayı fırçanın sertliğine bağlayarak geçiştirebilir. Gingivit, plak düzenli olarak uzaklaştırıldığında ve gerekli durumlarda diş hekimince temizlik yapıldığında genellikle geri dönebilen bir tablo olarak kabul edilir. Bu yüzden kanamayı erken dönemde ciddiye almak, ileride daha kapsamlı tedavilere gerek kalmaması açısından önemlidir.
İltihap uzun süre devam ederse dişi çevreleyen ve destekleyen dokulara, yani bağ dokusuna ve çene kemiğine ilerleyebilir; bu ileri tabloya periodontitis denir. Diş eti çekilmesi, diş ile diş eti arasında derin cepler, geçmeyen ağız kokusu, ağızda kötü tat, dişlerde sallanma ve aralanma, çiğnerken rahatsızlık bu evrede görülebilecek bulgulardır. Bu aşamada oluşan doku kaybı çoğunlukla geri gelmez; tedavinin hedefi ilerlemeyi durdurmak ve kalan dokuyu korumaktır. Periodontitisin diyabet gibi bazı genel sağlık durumlarıyla karşılıklı bir ilişkisi olduğu da bilinmektedir.
Kanamanın tek nedeni iltihap olmayabilir. Sert kıllı fırça ya da gereğinden kuvvetli fırçalama, diş ipine yeni başlamak, gebelikteki hormonal değişiklikler, kontrol altında olmayan diyabet, bazı vitamin eksiklikleri ve kan sulandırıcı ilaçlar da diş etinin daha kolay kanamasına yol açabilir. Sigara ise damarları daraltarak kanamayı gizleyebilir; bu nedenle sigara içenlerde kanamanın olmaması diş etinin sağlıklı olduğu anlamına gelmeyebilir. Ağız dışında da kolay morarma ya da sık burun kanaması gibi belirtiler varsa bunu hem diş hekiminize hem de aile hekiminize söylemeniz gerekir.
Diş etiniz kanıyorsa fırçalamayı bırakmayın; yumuşak bir fırçayla, diş eti çizgisine nazik ve küçük hareketlerle, günde iki kez ve her seferinde yaklaşık iki dakika fırçalamaya devam edin, diş aralarını diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizleyin. Diş eti çizgisine yaklaşık 45 derecelik açıyla tutulan fırça, plağın en çok biriktiği kenar bölgeyi temizlemeye yardımcı olur. Düzenli bakıma rağmen kanama bir iki hafta içinde azalmıyorsa, diş etinde şişlik, apse, ağrı ya da dişte sallanma varsa diş hekimine başvurmak gerekir. Muayenede diş eti cepleri ölçülür, gerekiyorsa film çekilir ve diş taşı temizliğiyle birlikte size uygun bir bakım planı konuşulur.
Hekim önermedikçe antiseptik gargaraları uzun süre kendi başınıza kullanmamanız da önerilir; bazı gargaralar şikâyeti geçici olarak bastırırken altta yatan nedeni ortadan kaldırmaz. Gebelikte ortaya çıkan kanama çoğu zaman hormonal değişikliklerle ilişkili olsa da diş hekimine gösterilmeli, bu dönemde yapılabilecek muayene ve temizlik hekimin değerlendirmesiyle planlanmalıdır. Kanamanın nedenini ve size uygun yöntemi hekiminizle birlikte değerlendirmek, hem gereksiz uygulamalardan kaçınmanızı hem de gerçek sorunun gözden kaçmamasını sağlar. Kısacası kanayan diş eti, ağzınızın verdiği erken bir uyarıdır ve bu uyarıyı zamanında dikkate almak çoğu zaman daha basit adımlarla ilerlemeye imkân tanır.
- Fırçalama sırasında her gün tekrarlayan kanama
- Diş etinde kızarıklık, şişlik ya da dokununca hassasiyet
- Geçmeyen ağız kokusu veya ağızda kötü tat
- Diş etinin çekildiği ya da dişlerin uzamış göründüğü hissi
- Dişlerde sallanma veya ısırırken değişen kapanış
- Kan sulandırıcı kullanımı, diyabet ya da gebelik bilgisinin muayenede hekime iletilmesi
Bu bölümdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun yaklaşım muayene sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
