Eksik dişlerde hangi seçenekler var?
Bir dişin kaybı yalnızca görünüşü etkilemez. Boşluk uzun süre kaldığında komşu dişler zamanla boşluğa doğru eğilebilir, karşı çenedeki diş boşluğa doğru uzayabilir ve çiğneme yükü kalan dişlere dengesiz biçimde dağılabilir; ön bölgedeki eksikler konuşmayı da etkileyebilir. Diş kaybından sonra o bölgedeki çene kemiği de zamanla incelme eğilimi gösterir; bu durum ileride değerlendirilecek tedavi seçeneklerini de etkileyebilir. Yine de her eksik dişin aynı aciliyetle tamamlanması gerekmez; karar muayene, gerekli filmler ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilerek verilir.
İmplant, çene kemiğine yerleştirilen ve kök görevi gören, genellikle titanyumdan üretilen bir vida ile bunun üzerine yapılan kron ya da protezden oluşur. Komşu dişlere dokunmadan tek bir dişi tamamlayabildiği gibi, birden fazla eksikte köprü ya da protezlere destek de olabilir. Uygunluk için yeterli kemik hacmi, sağlıklı diş eti ve genel sağlık durumu değerlendirilir; kontrol altında olmayan diyabet, sigara ve kemik metabolizmasını etkileyen bazı ilaçlar süreci etkileyebilir. Kemiğin implantla kaynaşması için genellikle birkaç ay beklenir; kemik yetersizse kemik ilavesi gibi ek işlemler planlanabilir ve bu durumda süreç uzar.
Sabit köprüde boşluğun iki yanındaki dişler küçültülerek kronla kaplanır ve aradaki eksik diş bu kronlara bağlı olarak tamamlanır; böylece ağızdan çıkarılmayan, sabit bir yapı elde edilir. Cerrahi işlem gerektirmemesi ve görece kısa sürede tamamlanması bu seçeneğin öne çıkan yönleri arasında sayılır. Buna karşılık destek dişlerden madde kaldırılması gerekir ve köprü, destek dişlerin sağlığına bağlı olarak işlev görür. Köprünün altının temizliği için diş ipi geçiricisi ya da ara yüz fırçası gibi özel araçlar kullanmak gerekir; bu temizlik ihmal edildiğinde destek dişlerde çürük ve diş eti sorunları gelişebilir.
Hareketli bölümlü protezler, kalan dişlere tutucularla tutunan ve çıkarılıp takılabilen apareylerdir; çok sayıda dişin eksik olduğu ya da başka seçeneklerin uygun olmadığı durumlarda tercih edilebilir. Hiç dişi kalmamış çenelerde ise tam protez uygulanır; bazı durumlarda tam protezin implantlarla desteklenmesi tutuculuğu artırabilir. Hareketli protezlere alışmak, konuşma ve çiğnemeye uyum sağlamak birkaç hafta sürebilir; ilk dönemde küçük ayarlamalar için kontrole gelmek gerekebilir. Protezlerin her gün çıkarılıp temizlenmesi ve hekimin önerdiği şekilde saklanması, hem protezin hem de ağız dokularının sağlığı için önemlidir.
Hangi seçeneğin uygun olduğu kişiden kişiye değişir. Kemik ve diş eti durumu, boşluğun komşu dişlerinin sağlamlığı, kapanış, genel sağlık, bakım alışkanlıkları, kişinin tercihleri ve tedaviye ayırabileceği zaman birlikte değerlendirilir. Hekiminiz her seçeneği avantajları, olası riskleri ve yaklaşık süre aralıklarıyla anlatmalı, siz de kararınızı bu bilgiler ışığında vermelisiniz. Hiçbir seçenek bakım gerektirmeyen kalıcı bir çözüm değildir; düzenli kontrol ve iyi ağız hijyeni her durumda önemlidir.
Bu tedavilerin çoğu tek seansta tamamlanmaz. Özellikle implant ve protez çalışmalarında ölçü, prova ve kontrol seanslarının sayısı kişiye göre değişir. Polikliniğe uzak bir mahalleden geliyorsanız seansları planlarken yolculuk sürenizi hekiminizle paylaşmanız, randevuların daha düzenli ve sizin için daha az yorucu biçimde ayarlanmasına yardımcı olur. Tedavi tamamlandıktan sonra da düzenli kontroller önemlidir; implant çevresindeki diş eti, doğal dişlerin çevresindeki gibi iltihaplanabilir ve bu durum erken fark edildiğinde daha kolay yönetilir.
- Eksik dişin ne zaman ve hangi nedenle çekildiği
- Diyabet, kemik erimesi tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanımı gibi genel sağlık bilgileri
- Sigara kullanımı ve varsa bırakma planı
- Boşluğun iki yanındaki dişlerin dolgu, kaplama ya da çürük durumu
- Hareketli ya da sabit seçeneklerle ilgili beklentileriniz
- Kontrol ve temizlik randevularına ayırabileceğiniz zaman
Bu bölümdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size uygun yaklaşım muayene sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
